ગુજરાત હાઈકોર્ટ
આર/પ્રથમ અપીલ નં. 3219 સન 2024.
27/08/2026.
ન્યાયમૂર્તિ મૂળચંદ ત્યાગી.
કૌશિકભાઈ હરિકૃષ્ણ ગૌડ (અપીલકર્તા / મૂળ દાવેદાર) વિરુદ્ધ પ્રકાશ વિનોદકુમાર લબાડિયા & અન્ય (પ્રતિવાદીઓ / કાર માલિક અને વીમા કંપની).
"ડિસ્ક્લેમર: આ લેખ માત્ર માહિતી અને શૈક્ષણિક હેતુઓ માટે તૈયાર કરાયેલ અદાલતના ચુકાદાનો એક સરળ સારાંશ છે. તે કાનૂની સલાહ અથવા અધિકૃત કાનૂની દસ્તાવેજ નથી. સંપૂર્ણ તથ્યો અને સંપૂર્ણ સંદર્ભ માટે, કૃપા કરીને નીચે જોડાયેલ અધિકૃત ચુકાદો જુઓ."
- કેસ શું હતો: 25 ફેબ્રુઆરી 2013 ના રોજ, રાહદારી કૌશિકભાઈ હરિકૃષ્ણ ગૌડ અમદાવાદમાં મુક્તિ મેદાન નજીક ચાલી રહ્યા હતા ત્યારે પૂરઝડપે અને બેદરકારીથી દોડતી એક કારે તેમને પાછળથી ટક્કર મારી, જેના કારણે તેમને ગંભીર ફ્રેક્ચરની ઈજાઓ થઈ. અમદાવાદ ખાતેના મોટર એક્સિડન્ટ ક્લેઈમ્સ ટ્રિબ્યુનલે તેમની ક્લેઈમ અરજી આંશિક રીતે મંજૂર કરી અને તેમને પ્રતિ વર્ષ 9% વ્યાજ સાથે વળતર તરીકે ₹2,32,000 મંજૂર કર્યા. આ ઓછી વળતરની રકમથી અસંતુષ્ટ થઈને, ઘાયલ પીડિતે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરી, દાવો કર્યો કે તેઓ યુ.કે.માં રહેતા નોન-રેસિડેન્ટ ઇન્ડિયન (NRI) હતા જેમની સાચી વિદેશી આવકને ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા અવગણવામાં આવી હતી.
- મુખ્ય દલીલો: પીડિતનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વકીલે દલીલ કરી હતી કે અકસ્માત સમયે, દાવેદાર યુ.કે.માં રહેતા એનઆરઆઈ હતા, પરંતુ ટ્રિબ્યુનલે તેમની આવકના પુરાવા પર અવિશ્વાસ કર્યો અને તેમની માસિક કમાણી ₹5,100 જેટલી ઓછી નક્કી કરી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે તેમની આવકની ગણતરી યુ.કે.ના પ્રચલિત લઘુત્તમ વેતન (£6.19 પ્રતિ કલાક) ના આધારે થવી જોઈએ અને તેમનો એનઆરઆઈ દરજ્જો સાબિત કરવા માટે ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ તેમનો પાસપોર્ટ સહિતના વધારાના સત્તાવાર પુરાવા રજૂ કરવાની પરવાનગી માંગી હતી. તેનાથી વિપરીત, વીમા કંપનીના વકીલે દલીલ કરી હતી कि દાવેદાર મૂળ ટ્રાયલ દરમિયાન પોતાનો પાસપોર્ટ રજૂ કરવામાં કે સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ ગયા હતા, તેથી તેમનો એનઆરઆઈ દરજ્જો અસિદ્ધ રહ્યો હતો.
- અદાલતે શું નિર્ણય લીધો: માનનીય ન્યાયમૂર્તિ મૂળચંદ ત્યાગી એ નોંધ્યું કે દાવેદારે એનઆરઆઈ હોવાનો દાવો કર્યો હોવા છતાં, મૂળ ટ્રાયલ દરમિયાન રેકોર્ડ પર તેમનો પાસપોર્ટ ಔપચારિક રીતે સાબિત થયો ન હતો. વધારાના પુરાવા રજૂ કરવાની પીડિતની વિનંતી સ્વીકારતા, હાઈકોર્ટે અપીલ આંશિક રીતે મંજૂર કરી, ટ્રિબ્યુનલનો ચુકાદો રદ કર્યો, અને કેસને મોટર એક્સિડન્ટ ક્લેઈમ્સ ટ્રિબ્યુનલમાં પાછો મોકલ્યો (રીમેન્ડ કર્યો). હાઈકોર્ટે ટ્રિબ્યુનલને નિર્દેશ આપ્યો કે તે બંને પક્ષોને તેમના એનઆરઆઈ દરજ્જા અને આવક પર નવા પુરાવા રજૂ કરવાની તક આપે, અને છ મહિના ની અંદર વળતરના દાવા અંગે નવા सिरेથી ઝડપી નિર્ણય લે.
આ ચુકાદો સામાન્ય નાગરિકો માટે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે
આ ચુકાદો એવા અકસ્માત પીડિતો માટે એક મહત્વપૂર્ણ પૂર્વસ્ફુરણ (પ્રીસિડેન્ટ) છે જેમની સાચી નાણાકીય સ્થિતિ અથવા રોજગાર રેકોર્ડ પ્રારંભિક ટ્રાયલ્સ દરમિયાન ખૂટતી કાગળની કાર્યવાહીને કારણે શંકાસ્પદ માનવામાં આવે છે. તે પ્રકાશ પાડે છે કે અપિલીય અદાલતો પ્રક્રિયાગત ખામીઓને કારણે પીડિતોને ન્યાયી વળતરથી વંચિત નહીં રહેવા દે, વાસ્તવિક આવકનું નુકસાન સાબિત કરવા માટે મુખ્ય પુરાવાઓ - જેવા કે પાસપોર્ટ અથવા વિદેશી વેતન રેકોર્ડ - રજૂ કરવાની બીજી તક પૂરી પાડે છે. કડક છ મહિનાની સમયમર્યાદામાં નવા મૂલ્યાંકન માટે કેસ પાછો મોકલીને, અદાલત એ સુનિશ્ચિત કરે છે कि અકસ્માત પીડિતોને વર્ષો સુધીના વધુ વિલંબનો ભોગ બન્યા વિના તેમની વાસ્તવિક કમાણીની ક્ષમતા દર્શાવતી ન્યાયી નાણાકીય સહાય મળે.
લાગુ પડતા કાયદાઓ અને કલમો
- લાગુ પડતા અધિનિયમો:
- મોટર વાહન અધિનિયમ, 1988: શારીરિક ઈજાઓ, તબીબી ખર્ચ અને કમાણીની ક્ષમતાના નુકસાન માટે માર્ગ અકસ્માતના પીડિતોને નાણાકીય વળતર પૂરું પાડતી કાનૂની રૂપરેખા.
- દીવાની પ્રક્રિયા સંહિતા, 1908 (આદેશ XLI નિયમ 27 / રીમેન્ડના સિદ્ધાંતો): અપીલ અદાલતને ટ્રાયલનો આદેશ રદ કરવા અને વધારાના પુરાવાઓ લેવા અને નવા નિર્ણય માટે બાબત પાછલી મોકલવાની મંજૂરી આપતી કાનૂની પદ્ધતિ.
- મુખ્ય કલમો / નિર્દેશો:
- મોટર અકસ્માત દાવાઓની રૂપરેખા (એમવી એક્ટ હેઠળ કલમ 166 ના દાવા): બેદરકારીથી ડ્રાઇવિંગ કરવાના કારણે થયેલા માર્ગ અકસ્માતના પીડિતોને ન્યાયી નાણાકીય વળતરનો દાવો કરવાનો હક આપે છે.
- અપિલીય રીમેન્ડ નિર્દેશ: જ્યારે અગાઉ આવકનો મહત્વનો પુરાવો ચકાસાયો ન હોય ત્યારે ટ્રાયલ ટ્રિબ્યુનલોને પુરાવા ફરીથી ખોલવા અને વળતરનું પુનઃનિર્ધારણ કરવા માટે આદેશ આપે છે.